على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

869

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تژ ( tej ) ا . پ . برگ درخت نو بر آمده و گياه نورسيده . و مرغى كوچك كه آواز حزينى دارد . تژاو ( taj v ) ا خ . پ . نام پهلوانى تورانى كه داماد افراسياب بود . تژاول ( taj vel ) ا . پ . برگ و شاخ گياه . تژدك ( tajdak ) ا . پ . شپشك گندم . تژده ( tajde ) ا . پ . مزد آسيا كردن گندم . و مزد ساختن آسيا و تيز نمودن آسيا . و دندانهء كليد . و غنچهء گل و غنچه زدن برگ از درخت و سر برآوردن از درخت . تژم ( tajm ) و ( tejm ) ا . پ . ميغ و تزم و بخار . تژوال ( tajv l ) ا . پ . تزوال . تژه ( taje ) ا . پ . غنچهء درخت و غنچهء گل . و دندانهء كليد . و چوب بزرگ . و حمالى كه از اطراف چوبهاى سقف خانه را بر آن نهند . و خسهاى سر تيز برنج و جو و گندم كه در خوشه باشد . و حشفه و سرنره . و چوبى كه بدان دوغ را مىشورانند جهة گرفتن مسكه . تس ( tas ) ا . پ . طپانچه و سيلى . تس ( tos ) ا . پ . بادى كه از راه پائين بىصدا رها شود . و تفى كه بجانب كسى اندازند . تساءل ( tas ol ) م . ع . از هم ديگر خواستن چيزى را . تساب ( tas bb ) م . ع . از يكديگر بريدن و يكديگر را دشنام دادن . تسابغ ( tas beq ) ع . ج . تسبغة ( tasbeqat ) و ( tasbaqat ) . تسابق ( tas boq ) م . ع . بر يكديگر پيشى گرفتن . تسابق ( tas boq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سبقت و پيشى گرفتگى و پيشرفتگى . تسابى ( tas bi ) م . ع . بندى كردن بعضى مر بعضى را و دل بردن . تساتل ( tas tol ) م ع . برآمدن قوم يكى بعد ديگرى . تساجل ( tas jol ) م . ع . با يكديگر فخر كردن . تساچه ( tas ce ) ا . پ . تمساح و نهنگ و دو زن و مگرمج كه به زبان فرانسه كروكوديل و به زبان رومى كروكوديلس گويند حيوانى است ذو المعاشين از طايفهء لزارد و آنچه ازين حيوان در رودخانه‌هاى بزرگ افريقا ديده مىشود از شش تا هشت مطر طول دارد و كلهء آن داراى وضع مخصوصى است كه درازيش دو مرتبه زيادتر از پهناى وى مىباشد و 38 دندان در بالا و 30 عدد در پائين دارد و پنجه‌هاى آن از طرف خلف مانند پنجهء اردك مىباشد و دم اين حيوان پهن و مخصوص بسباحت آن است و اين حيوان در روى خاك باشكال و زحمت حركت مىكند ولى در آب بسيار جسور و متهور است و حمله مىنمايد به انسان و گلوله‌هائى را كه به اطراف آن مىاندازند بواسطهء پوستش دفع مىكند و اهالى مصر در قديم اين حيوان را پرستش مىكردند . تساخين ( tas xin ) ا . ع . موزه‌ها و چيزى مانند چادر كه علما و دانشمندان بر سر انداختى - واحد ندارد و يا واحد آن تسخن و تسخان ( tasx n ) است . تسار ( tas rr ) م . ع . با كسى راز گفتن . تسارع ( tas ro ' ) م . ع . شتافتن . و تسارع اليه : شتافت بسوى او . تسأسؤ ( tas so ) م . ع . تسأسأت الامور : مختلف شد كارها و دشوار گرديد . تساعى ( tos iy ) ص ع . كامل‌كنندهء عدد نه را . تسافح ( tas foh ) م . ع . زنا كردن . تسافد ( tas fod ) م . ع . تسافدت السباع : بر جهيدند ددان بر وى يكديگر . تسافه ( tas foh ) م . ع . نادانى كردن يق تسافه علينا . تساقب ( tas qob ) م . ع . نزديك شدن . تساقط ( tas qot ) م . ع . پىدرپى افتادن و افتادن و بيفگندن و خود را بر چيزى افگندن . تساقى ( tas qi ) م . ع . يكديگر را آب خورانيدن . تساكر ( tas kor ) م . ع . مستى نمودن از خود بدون مست بودن . تسآل ( tas ' l ) م . ع . سئله كذا سؤالا و سالة و مسئلة و تسآلا و سآلة . مر . سؤال . تسالف ( tas lof ) م . ع . همديگر شوى دو خواهر شدن . تسالم ( tas lom ) م . ع . همديگر را صلح كردن . و قولهم هو لا يتسالم خيلاه : او سخن راست نمىگويد كه شنيده شود از وى . تسامح ( tas moh ) م . ع . همديگر را آسانى كردن . تسامح ( tas moh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سهل‌انگارى و اغماض و چشم‌پوشى و بىاحتياطى و بىپروائى و بىاهتمامى . و نرمى و ملايمت بپاس خاطر كسى . تسامح پيشه ( tas moh - peyce ) ص . پ . سهل‌انگار . تسامع ( tas mo ' ) م . ع . از يكديگر شنيدن و فاش شدن خبر . تسامى ( tas mi ) م . ع . با هم نبرد كردن ببزرگى . تسان ( tas nn ) م . ع . تسانت الفحول : يكديگر را گزيدند فحول . تساند ( tas nod ) م . ع . همديگر را غالب كردن . و تساند اليه : پشت باز نهاد